W sobotę, 24 stycznia, Marki stały się miejscem wyjątkowego wydarzenia o wymiarze historycznym i symbolicznym. W obecności Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Karola Nawrockiego oraz Prezydenta Republiki Litewskiej Gitana Nausėdy odsłonięto kompozycję memorialną poświęconą Mikołajowi Konstantemu Čiurlionisowi – najwybitniejszemu litewskiemu artyście przełomu XIX i XX wieku.
Uroczystość odbyła się w Czerwonym Dworze przy ulicy Kasztanowej w Markach, miejscu szczególnym w biografii twórcy. To właśnie tutaj Čiurlionis spędził ostatnie miesiące swojego życia. Pozostawił po sobie bogate dziedzictwo artystyczne, które do dziś inspiruje i porusza, łącząc litewską tradycję kulturową z uniwersalnym językiem europejskiej sztuki.
Podczas uroczystości głos zabrał prezydent Karol Nawrocki, podkreślając znaczenie postaci Čiurlionisa dla wspólnej historii Polski i Litwy – Ziemia wołomińska i Marki wypełnione są wieloma śladami pamięci tak pięknymi, ważnymi śladami pamięci, które mówią o historii tej ziemi /…/. Dziś do tych ważnych śladów pamięci dołącza postać szczególna. Wyjątkowy artysta, który był nie tylko kompozytorem, ale także i malarzem. Artysta litewski, który kształcony był na polskich uczelniach, gdy Polska była pod zaborami, wspierany przez Michała Ogińskiego, mecenasa polskiej kultury. Człowiek, który był także w szerokim kręgu wpływu Stanisława Moniuszki.
Projekt memoriału został opracowany przez litewskich architektów Gediminasa Antanasa Sakalisa i Vaidotasa Paliulionisa oraz litewskiego mistrza sztuki ludowej, rzeźbiarza drewna Antanasa Vaskysa. Kompozycja składa się z dwóch przydrożnych kapliczek – motywów obecnych w malarstwie Čiurlionisa i wywodzących się z litewskiej tradycji ludowej.
Prezydent Karol Nawrocki skierował również słowa podziękowania do lokalnej społeczności i instytucji zaangażowanych w pielęgnowanie dziedzictwa artysty – Pozwólcie mi państwo, że z głębi serca podziękuję społeczności, która mieszka w Markach, panu burmistrzowi, Mareckiemu Ośrodkowi Kultury, który dba o dziedzictwo Čiurlonisa tutaj właśnie w Markach. Dziękuję wszystkim państwu za odkrycie solidarne i ważne tego śladu pamięci.
W wydarzeniu, obok par prezydenckich z Polski i Litwy, uczestniczyli m.in.: Ambasador Litwy w Polsce Valdemaras Sarapinas, dyrektor Narodowego Muzeum Sztuki im. M.K. Čiurlionisa w Kownie Virginija Vitkienė, Matka Prowincjalna Zgromadzenia Sióstr Franciszkanek Rodziny Maryi Marzena Paszkowska, członkowie Zarządu Powiatu Wołomińskiego Katarzyna Pazio i Robert Roguski, przewodnicząca Komisji Edukacji Rady Powiatu Wołomińskiego Ewa Michalak, dyrektorzy mareckich instytucji kultury, delegacja litewskiej Szkoły Podstawowej Žiburys w Sejnach, Przewodnicząca Rady Miasta Marki Marzena Wieczorek-Starczewska wraz z wiceprzewodniczącymi Agnieszką Lużyńską i Marleną Stosio oraz wiceburmistrz Marek Paweł Pniewski.
Znaczenie nowego miejsca pamięci podkreślił również burmistrz Marek Jacek Orych –Wierzę, że to miejsce inspirowane kulturą ludową Żmudzi stanie się ważnym punktem na mapie Marek: przestrzenią refleksji, dumy i dialogu.
Wizyta prezydentów Polski i Litwy oraz odsłonięcie memoriału poświęconego Mikołajowi Konstantemu Čiurlionisowi zapiszą się w historii Marek jako wydarzenie podkreślające siłę kultury i jej rolę w budowaniu dialogu oraz porozumienia między narodami.
